Vụ án ảnh “deepfake” tại Pennsylvania gây chú ý, Đệ nhất phu nhân Mỹ kêu gọi bảo vệ thanh thiếu niên

Lý Khải Tây
•
Thứ Bảy, 04/04/2026

Tại Lancaster, bang Pennsylvania, một vụ liên quan đến án thiếu niên sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo ảnh khiêu dâm “deepfake” vừa được công khai xét xử tại tòa án địa phương, thu hút sự chú ý trên toàn nước Mỹ.

Đệ nhất phu nhân Melania Trump phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh Liên minh toàn cầu “Cùng nhau nuôi dưỡng tương lai” (Fostering the Future Together), thứ Ba, ngày 24/3/2026, tại Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ ở Washington D.C. (Ảnh chính thức của Nhà Trắng do Andrea Hanks chụp / Flickr)

Hai thiếu niên khi đó mới 14 tuổi bị kết án án treo và buộc phải thực hiện lao động công ích, do đã dùng AI ghép mặt bạn học vào những hình ảnh khỏa thân trông như thật. Vụ việc cho thấy việc lạm dụng công nghệ AI đang gây ra những nguy cơ nghiêm trọng đối với thanh thiếu niên và an toàn trường học.

Chi tiết vụ án

Hai thiếu niên liên quan vụ án là học sinh Trường Lancaster Country Day School ở hạt Lancaster, Pennsylvania. Trong giai đoạn 2023–2024, họ đã lấy ảnh của các bạn nữ từ Instagram, kỷ yếu trường, các cuộc trò chuyện FaceTime… rồi sử dụng công cụ AI để tạo ra khoảng 350 hình ảnh khiêu dâm dạng “deepfake”. Trong số nạn nhân có ít nhất 59 em dưới 18 tuổi.

Ngày 25/3/2026, Tòa Thường thẩm hạt Lancaster trong một phiên tòa vị thành niên đã đưa ra phán quyết đối với hai bị cáo. Thẩm phán không tuyên án giam, mà áp dụng án treo, yêu cầu mỗi thiếu niên phải hoàn thành 60 giờ lao động công ích, cấm tiếp xúc với các nạn nhân và buộc họ bồi thường chi phí để nạn nhân được hỗ trợ tư vấn tâm lý. Thời hạn án treo là hai năm, nếu trong thời gian đó không tái phạm hay vi phạm pháp luật khác, hồ sơ có thể được xem xét xóa bỏ trong tương lai.

Thẩm phán lưu ý rằng nếu hai bị cáo đã đủ 18 tuổi thì rất có thể họ sẽ phải đối mặt với án tù tại nhà giam của bang. Phía công tố nhấn mạnh hành vi của họ đã gây ra tổn thương cảm xúc nghiêm trọng cho các nạn nhân nữ, ảnh hưởng đến việc học, sức khỏe tinh thần và cả tương lai cuộc sống của các em.

Khủng hoảng lạm dụng AI lan rộng – thanh thiếu niên là nhóm dễ tổn thương nhất

Vụ việc ở Pennsylvania không phải là trường hợp cá biệt. Trên phạm vi nước Mỹ và toàn cầu, công nghệ AI đang khiến bất kỳ người dùng phổ thông nào, dù không có kỹ năng chuyên môn, cũng có thể tạo ra hình ảnh hoặc video giả trông rất thật, trong đó không ít nội dung bị sử dụng với mục đích xấu. Các nội dung khiêu dâm dạng deepfake không chỉ xâm phạm nghiêm trọng quyền riêng tư, mà còn dễ trở thành công cụ cho bắt nạt trong môi trường học đường, gây tổn thương tâm lý và thậm chí là tống tiền tình dục.

Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng nội dung khiêu dâm deepfake chủ yếu nhắm vào phụ nữ và trẻ vị thành niên. Dù nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ đã ban hành luật nhằm kiểm soát loại nội dung này, tốc độ phát triển của công nghệ vẫn khiến khung pháp lý thường xuyên bị bỏ lại phía sau. Việc sử dụng AI cũng khiến thanh thiếu niên dễ tiếp xúc với những nội dung độc hại hơn, trong khi các em chưa đủ khả năng nhận diện rủi ro và tự bảo vệ.

Đệ nhất phu nhân lên tiếng, kêu gọi lập pháp và giáo dục bảo vệ trẻ em

Trước làn sóng lạm dụng AI, Đệ nhất phu nhân Melania Trump thời gian gần đây đã nhiều lần kêu gọi áp dụng các biện pháp chính sách và giáo dục nghiêm ngặt hơn. Bà nhấn mạnh: “Tiến bộ công nghệ lẽ ra phải phục vụ lợi ích xã hội, chứ không thể trở thành công cụ gây tổn hại cho trẻ em.”

Bà kêu gọi Quốc hội thông qua những đạo luật rõ ràng hơn, xem hành vi tạo ra và phát tán hình ảnh thân mật do AI dựng lên mà không có sự đồng ý là tội liên bang, và yêu cầu các nền tảng mạng xã hội phải xóa nội dung vi phạm trong vòng 48 giờ kể từ khi nhận được khiếu nại.

Đệ nhất phu nhân cũng thúc đẩy một chương trình toàn quốc về bảo vệ quyền số của thanh thiếu niên, khuyến khích tăng cường giáo dục về kỹ năng số và khả năng nhận diện rủi ro ngay từ gia đình và nhà trường, để đối phó với các mối đe dọa mới do việc lạm dụng công nghệ mang lại.

Hiện nay, Mỹ đã có một số luật liên bang, như đạo luật “Take It Down Act”, đặt ra khung xử lý đối với việc phát tán hình ảnh thân mật không tự nguyện – bao gồm cả hình ảnh do AI tạo ra, và yêu cầu các nền tảng trực tuyến thiết lập quy trình tiếp nhận và gỡ bỏ nội dung khi có yêu cầu của nạn nhân. Đồng thời, nhiều bang cũng đang ban hành các quy định riêng. Tuy vậy, giới chuyên gia pháp lý lưu ý rằng trong nhiều hệ thống luật hiện hành, nội dung được AI tạo ra vẫn chưa hoàn toàn được đưa vào phạm vi điều chỉnh của các đạo luật chống ấu dâm, còn tồn tại nhiều khoảng trống pháp lý.